dikkat eksikliği | Psikiyatrist Arzu Erkan https://arzuerkan.net Mon, 23 Jan 2023 14:51:16 +0000 tr hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.9.1 https://arzuerkan.net/wp-content/uploads/2023/04/cropped-AYK_9687-3-32x32.jpg dikkat eksikliği | Psikiyatrist Arzu Erkan https://arzuerkan.net 32 32 KENDİMLE KARŞILAŞMALAR https://arzuerkan.net/2832-2/ Mon, 23 Jan 2023 14:28:48 +0000 https://arzuerkan.net/?p=2832
  İnsan olmaya dair haller…   Yaşamdaki en önemli hatta tek önemli şeyin kendimiz olduğuyla ilgili hiç durmaksızın yeni argüman üretilen günümüz kişisel gelişim furyasının içinde gerçekten dönüp kendimize bakabiliyor muyuz? Başka yaşamlardan, farklı insanlardan bir şeyler öğrenmeye, onlara saygı duymaya açık mıyız? Başkalarına kulak veriyor muyuz?  Dinlesek bile laf olsun diye; yargılamak, acımak, açık aramak için ya da başka gizli ajandalarla mı dinliyoruz?   İnsanın kendine bakması, kendini olduğu gibi görmesi, kendini anlaması ve giderek kendiyle barışması çokça çaba ve zaman gerektiren, üzerine çalışılması gereken bir süreç…

Psikiyatr Arzu Erkan Kendimle Karşılaşmalar adlı kitabıyla bu yolda bir adım atmamız için elimizden tutuyor. Okurlarına bambaşka yaşamlara ve yaşamın bambaşka boyutlarına bakma fırsatı vererek insanlığın türlü halleri üzerine düşünmek ve nihayetinde daha derin bir farkındalık kazanmak için bir ışık yakıyor.    “Bu kitabın içinde yer alan öykü ve anekdotlar, yıllar süren eğitimlerden, psikiyatri, psikoloji, sosyoloji, psikoterapi alanındaki bilimsel araştırma ve yayınlardan, beni sanatla buluşturan eserlerden; akademik, mesleki ve yaşamsal deneyimlerden, türlü tanıklık ve gözlemlerden süzülüp meydana geldiler.”   Bu kitap kendi ruh sağlığı üzerinde çalışan ya da ruh sağlığı alanında hizmet veren herkes için ileri okumalar yapmaya, yaşananlara başka gözlerle bakmaya alan açacak.   Arzu Erkan’ın yazdığı Kendimle Karşılaşmalar Karakarga Yayınları’ndan çıktı.  

Arka Kapak Yazısı:   Çocuklarıyla ilişkileri hasarlı babaların, “iyi” bir anne olmak için didinirken annesine dönüşmekten korkanların, hiç beklenmedik bir anda öğrencisinin hayatını değiştiren öğretmenlerin, aşkı çok geç bulanların, bir türlü bulamayanların, aldatılanların, aldatanların, “öteki”lerin, “makbul olmayan”ların, hiçbir yere ait hissedemeyenlerin, şiddete maruz bırakılanların, hayatta kalanların, geride kalanların, umudunu kaybedenlerin, neşesi çalınanların, yetinemeyenlerin ve mutluluğu arayanların hikâyelerinden yola çıkan Psikiyatr Arzu Erkan, okurlarına geniş ve içten bir yaşam kılavuzu sunuyor. Empati, haset, öfke, keder, umut, aşk, cinsellik ve bize dair birçok duygunun temeline yolculuk edeceğiniz bu kitapta sizi pek çok karşılaşma bekliyor. Zor ama belki de artık zamanı gelmiş bir karşılaşma.  

Yazar Hakkında:   UZM. DR. ARZU ERKAN, Akşehir Anadolu Lisesi’nden 1996 yılında mezun oldu. Tıp Fakültesi eğitimini 2003, psikiyatri ihtisasını 2010 yılında Ege Üniversitesi’nde tamamladı. İstanbul Kültür Üniversitesi Psikoloji Bölümü’nde doktor öğretim görevlisidir.

Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) ve Anadolu Psikoterapi Derneği’nin (APD) Bilişsel Davranışçı Psikoterapiler (BDT) eğitimcilerindendir. Academy of Cognitive Therapy (ACT) tarafından “Sertifikalandırılmış Bilişsel Davranışçı Terapist” ve “International Diplomat” unvanına layık görüldü. Uluslararası Şema Terapi Derneği, Bağlamsal Davranışçı Bilimler Derneği, Bilişsel Davranışçı Psikoterapiler Derneği ve Dr. Russ Harris tarafından verilen Kabul ve Kararlılık Terapisi ve Mindfulness eğitimlerini tamamladı. Cinsel Terapist olarak The European Federation of Sexology & The European Society for Sexual Medicine tarafından verilen “International Psychosexual Therapist” unvanına hak kazandı.  

TPD Erişkinde Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) Çalışma Birimi (ÇB) koordinatörüdür.  TPD  Medya ve Ruh Sağlığı ÇB eş koordinatörlüğünü yürüttü (2020-2022). TPD DEHB, Kadın ve Ruh Sağlığı, Telepsikiyatri, Cinsellik  ve  Cinsel Bozukluklar, Ruhsal Travma ve Afet Psikiyatrisi çalışma birimleri üyesidir.

World Human Relief Karanlığı Arala projesinin Türkiye Ruh Sağlığı Koordinatörlüğünü yürüttü (2020). TPD Kaygıyı Değil Dayanışmayı Bulaştırın (2020), Teknolojik Anneler, Pandemide Stres ile Baş Etme (2021), Kız Başına Platformu Cinsel Şiddetle Mücadele Projesi (2021), Şiddete Karşı Farkındalık Senaryo ve Kısa Filmleri, Kadın Hekimler Eğitime Destek Vakfı (KAHEV) (2020- 2021) projelerinde eğitici/konuşmacı/senarist olarak rol aldı. TPD Sosyal Medya Kurulu’nda görev aldı (2019).  

Journal of Cognitive Behavioral Psychotherapy and Research ve Current Research and Reviews in Psychology and Psychiatry Dergisi yayın danışma kurulu üyesidir. Türk Tabipleri Birliği Kadın Hekimlik ve Kadın Sağlığı Komisyonu, TPD, İzmir Tabip Odası, APD, ACT, KAHEV, Kognitif ve Davranış Terapileri Derneği, Bilişsel Davranışçı Psikoterapiler Derneği, Aids ve Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Derneği üyesidir.  

“TPD Telepsikiyatri Rehberi” yazarlarındandır. Nobel Akademik Yayıncılık tarafından yayımlanan Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB)– Ruh Sağlığı Çalışanları, Alan Uzmanları, Öğrenciler ve Aileler İçin Kuramdan Uygulamaya kitabında Erişkinde DEHB Tedavisinde BDT ve Erişkinde DEHB Tedavisinde Şema Terapi bölümlerini; Klinik Uygulamada Bilişsel Davranışçı Terapi I’de Özgül Fobi Tedavisinde BDT ve Sosyal Fobi Tedavisinde BDT bölümlerini; Klinik Uygulamada Bilişsel Davranışçı Terapi II’de Erişkin DEHB Tedavisinde BDT Uygulamaları bölümünü; Hangi Terapi? – Ruhsal Zorlanmalara Karşı Etkili Psikoterapi Önerileri kitabında BDT’yi anlamak ve anlatmakta metaforlar bölümünü yazdı. Nobel Akademik Yayıncılık tarafından yayıma hazırlanan Online Psikoterapiler Başvuru Kitabı’nda Online BDT bölümünün ve TPD tarafından yayıma hazırlanan Telepsikiyatrinin Temel İlkeleri’nde: Çevrimiçi BDT bölümünün yazarıdır.  

Çeşitli gazete ve dergilerde yazı ve röportajları yayımlandı. TV, radyo, Youtube, Podcast ve sosyal medya kanallarında çeşitli programlara ve üniversitelere konuk edildi. Psychologies Türkiye Dergisi, Psikeart Dergisi, Rağmen Kitap Dizisi ve Bavul Dergi yazarlarındandır. Ruh sağlığı alanında toplumu bilgilendirmeye yönelik “Kendimle Karşılaşmalar” isimli bir podcast ve Youtube kanalı vardır. TEDxWomen konuşmacısıdır.   İnsan davranışı, ilişkiler, ruh sağlığı, psikoterapiler, mindfulness ve toplumsal cinsiyet eşitliği konularında kurs, seminer ve atölye çalışmaları düzenlemekte; medya ve yeni medyada, bilimsel kongrelerde ve sosyal sorumluluk projelerinde, eğitmen/konuşmacı/yazar/danışman olarak görev almaktadır.   

KARAKARGA YAYINLARI Tel. (0) 212 252 2242 Faks: (0) 212 252 2243 www.destekdukkan.com
 
]]> ERİŞKİN BİREYLERDE DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU VE YAKIN İLİŞKİLER https://arzuerkan.net/dehb-eriskin/ Tue, 28 Apr 2020 09:59:59 +0000 http://arzuerkan.net/?p=2243

ERİŞKİN BİREYLERDE DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU VE YAKIN İLİŞKİLER

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB); dikkatsizlik, aşırı hareketlilik ve dürtüsellik belirtileriyle seyreden nöro-gelişimsel bir bozukluktur. DEHB çocuklukta başlar ve olguların %65-70’inde erişkin yaşamda da görülür. DEHB, milyonlarca kişiyi etkileyen ciddi bir halk sağlığı sorunudur. DEHB tanılı yetişkinlerin %89-98’inin; duygu düzenleme, zaman yönetimi, organizasyon, güdülenme, yoğunlaşma ve öz disiplini kapsayan yürütücü işlevlerinde yetersizlikler olduğu düşünülmektedir. DEHB belirtilerinden dolayı yakın ilişkiler; iş, aile, eğitim yaşamı, bütçe yönetimi, sağlık, öz bakım, ebeveynlik, araç kullanma, yasalar ve topluma uyum gibi pek çok alanda önemli oranda yeti yitimi meydana gelir. DEHB tanısı olanların yaşamlarını ve ilişkilerini yeniden düzenleyebilmeleri için ilaçlarla birlikte psikoterapilere gereksinimleri vardır. DEHB sadece tanı alan kişinin değil birlikte yaşadığı kişiler, eş ve ailenin de sorumluluk alması gereken bir tablodur.

DEHB’li bireylerin ruhsal ve bedensel sağlıklarına gösterecekleri özen; ev ve iş yaşantılarını, kişiler arası ilişkilerini düzenlemeleri; yasalar ve topluma uyum konuları önemlidir.

DEHB tanılı bireylerin sorun yaşayabilecekleri alanlardan bazıları aşağıda belirtilmiştir.

  • Dikkat ve odaklanma güçlüğü
  • Organizasyon ve planlama güçlüğü
  • Dikkat dağınıklığı ile baş etme
  • Anksiyete ve depresyon belirtileri ile baş etmekte güçlük
  • Kaytarma, erteleme ve kaçınma davranışları
  • Engellenmeye tahammülsüzlük
  • Öfke denetimi alanlarında sorunlar
  • Artmış kişiler arası ilişkiler sorunları
  • Artmış aile içi çatışmalar ve şiddet riski
  • Ev içi görev paylaşımlarında sorunlar
  • Ebeveyn sorumluluklarını yerine getirememe
  • Bireysel sorumluluklarını yerine getirememe
  • Sigara alkol madde sedatif – hipnotik uyarıcı kötüye kullanımında artış riski
  • Yeme, içme, öz bakımda yetersizlikler
  • Hareketsizlik, uykusuzluk, obezite, riski nedeniyle bağışıklıkta düşüş; ek hastalıklarda artış riski
  • Evden çalışma zorunda kalmanın getirdiği uyum sorunları
  • Bilgisayar ve telefona uzun süre geçirmenin getirdiği bağımlılık sorunları
  • Uyaran fazlalığı ortam değişikliği gereği çelinebilirlikte artış
  • Yatma kalkma saatlerinde aksama
  • Kişisel hijyene ve tedbirlere karantinaya izolasyona uymakta güçlük
  • Kurallara uyumsuzluk
  • Tedaviyi aksatma
  • Tedaviye erişim güçlükleri
  • Sosyal izolasyon nedeniyle yaşanacak güçlükler

DEHB ve Yakın İlişkiler

DEHB belirtileri nedeniyle; birlikte yaşamın getirdiği yükümlülükler, ebeveynlik sorumlulukları, bir işte çalışma, para kazanma, para yönetimi, kişisel sağlığına dikkat etme, otomobil kullanma, cinsellik, öfke denetimi ve şiddet davranışı gibi alanlarda yaşanan sorunlar, ilişkide çatışmalara neden olur. DEHB olanların boşanma oranlarının iki kata kadar daha yüksek olduğu ve daha az kalıcı ilişkiler kurdukları gösterilmiştir. DEHB tanılı biri ile evlenen eşler sıklıkla evlilik uyumu; aile işlevselliği, iletişim, duygulanım, ilişkideki roller ve sorun çözme alanlarında sıkıntı yaşadıklarını bildirmişlerdir. DEHB tanılı eşlerin %92’sı, ev işleri, zaman yönetimi, çocuk bakımı ve iletişim alanlarında eşlerinin işlev bozukluğu olduğunu ve bunları kendilerinin telafi ettiğini belirtmektedir. DEHB tedavi edilene dek her iki eş de hayal kırıklıkları, engellenmeler ve özgüven sorunları ve tükenmişlik ile baş etmek zorunda kalır. Pandemi döneminde pek çok aile içi sorunlar ve aile içi şiddet olaylarının arttığı bilinmektedir. Bu nedenle bu dönemde ilişkilerde ciddi sorunlar gözleniyorsa, uzaktan terapi yöntemleri ile ilişki terapisi alınmasında yarar vardır.

DEHB’li Yakını İseniz

Covid-19 salgını ile mücadele ettiğimiz bu zor dönemlerde toplumdaki diğer bireyler gibi, DEHB’li olan bireylerin stres yükünün arttığı tahmin edilebilir. Stres dikkat, odaklanma, planlama ve düzenleme alanlarında bozulmalara neden olabilir. Hastalıkla ilgili bilgi sahibi olun. Yakınınızın düzenlemekte güçlük yaşadığı alanlarda işbirliği yapabilir ona yardımcı olabilirsiniz. Stres yükünü azaltmaya çalışın. Yakınları olarak sizler onlara nasıl yardımcı olabileceğinizi sorup, düzenli bir yaşam oluşturmasında yardımcı olabilirsiniz (Eğer kendisi düzenlemekte zorluk yaşıyorsa belli saatte uyanma, yemek yeme, ilaçlarını alma, belli saatte yatma, işleri sıraya koyma gibi rutinlerinde yardımcı olabilirsiniz.) İlişkinizde üstesinden gelemediğiniz ciddi sorunlar gözleniyorsa, uzaktan terapi yöntemleri ile ilişki terapisi almayı düşünebilirsiniz.

Dr. Arzu Erkan Yüce

Kaynaklar

  1. American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (5th ed). (DSM-5®). Arlington; VA: American Psychiatric Publishing, 2013.
  2. Barkley RA, Murphy KR, Fisher M. ADHD in Adults: What the Science says. New York: Guilford Press, 2008.
  3. Pera G, Robin AL. Adult ADHD Focused Couple Therapy: Clinical Interventions, (1th ed). New York: Routledge, 2016.
  4. Erkan Yuce A. Erişkinde Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Tedavisinde Bilişsel Davranışçı Terapiler, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu El Kitabı içinde Editör: A. Şebnem Soysal Acar, Ankara: Nobel Kitabevi Ocak 2020.

psikiyatrist

]]> Depresyon sıklığındaki artış nedenleri: Arz ve talepler https://arzuerkan.net/depresyon-sikligindaki-artis-nedenleri-arz-talepler/ Sat, 17 Feb 2018 22:22:17 +0000 http://arzuerkan.net/?p=1399 Depresyon sıklığındaki artış nedenleri: Arz ve talepler

Tüketim toplumunun sundukları ve talep ettikleri, sosyal medyada paylaşılan özendirici, albenisi yüksek paylaşımlar ve hız, özellikle gençlerin başını döndürmektedir. Henüz gerçeği değerlendirme yetileri ve yürütücü işlevleri tam gelişmemişken gençler, kendilerinden ve ailelerinden gerçekçi olmayan beklentilerin içine girmektedirler. Aileler de öyle…

Herkes “Her şeyde en birinci” olmanın peşinde, nasıl olursa olsun, ama olsun! Günümüzde ağırlığını geçmişte hiç olmadığı kadar hissettiren başarı, mükemmeliyet ve skor odaklı tektipleştirici eğitim sistemleri, acımasız ve haksız rekabet koşulları, aşırı talepkar aile ve toplum yapısı, gençlerin oldukça bocalamalarına neden olmaktadır.

Özellikle gelişimsel farklılıkları olan, yaygın gelişimsel bozukluk, özgül öğrenme güçlüğü, disleksi, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu olan ya da üstün yetenekli çocuk ve gençlerin temel eğitimlere ek olarak tamamlayıcı eğitim desteklerine ve özel yaklaşımlara gereksinimleri vardır. Gelişimsel özelliklerine ve yeteneklerine bakılmaksızın, akranlarıyla benzer eğitimler alarak benzer performans gerçekleştirmelerinin beklenmesi, kariyer hedeflerine ulaşabilmek için akranlarıyla aynı sınavlara girmek zorunda kalmaları gibi nedenlerle çocuklarımız ağır depresyon ve anksiyete bozukluğu yaşayabilmektedirler. Eğitim hayatlarını yarıda bırakma, alkol madde kullanımı, dijital bağımlılık, yeme bozuklukları ya da intihar riski bu yaş grubunda depresyona sıklıkla eşlik etmektedir. Üstelik tüm bunlar erişkin yaşamdaki yineleyici ya da süreğen depresyonun habercisidirler.

]]> Bağımlılık https://arzuerkan.net/hayvan-gibi-calistim/ Sun, 27 Mar 2016 08:28:32 +0000 http://arzuerkan.net/?p=896 Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) https://arzuerkan.net/dikkat-eksikli-i-hiperaktivite-bozuklu-u-dehb/ Sat, 05 Mar 2016 12:26:25 +0000 http://arzuerkan.net/?p=874 Sevgili meslektaşım  Psikiyatrist Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) konusunda yararlı bilgiler aktarmış.

]]>