Depresyon ile distimiyi nasıl ayırt ederiz?

Ruhsal rahatsızlıklar tanı ölçütleri ve sınıflandırma sistemi DSM-IV’te “Distimik Bozukluk” olarak yer alan durum DSM-V’te yapılan düzenlemeler ile “Depresif Bozukluklar” kategorisinde “Süreğen Depresif Bozukluk (Persistent Depressive Disorder)” adını almıştır. En az iki yıl süreyle ve hemen her gün boyunca süren depresif duygudurum varlığında Distimik Bozukluk (Süreğen Depresif Bozukluk) denilmektedir. Çocuk ve ergenlerde ise bu süre en az bir yıldır.

Distimi %3-5 sıklıktadır. Kadınlarda iki kat fazla görülür. Genç yaşta daha yaygındır. Major Depresyon tanısı alan kişilerin birinci derece akrabalarında görülme olasılığı yüksektir. Temel belirtileri major depresif bozulukla benzerdir ancak tam olarak major depresyon şiddetine ulaşmaz.

Distimik bozuklukta belirtiler ataklar halinde değildir, hafif şiddette ama ama süreğen özelliktedir. Yavaş yavaş başlayıp, dalgalı bir seyir gösterir. Major depresyonla kıyaslandığında bedensel belirtilerden çok bilişsel belirtiler ön plandadır.

Distimi tanısı için iki yıllık dönem içinde depresyon belirtilerinin tamamen iyileştiği dönem hiçbir zaman iki aylık süreyi aşmamış olmalıdır. İki ayı aşan iyilik halleri varsa distimik bozukluktan söz edemeyiz.

Distimi büyük oranda çocukluk ve ergenlik dönemlerinde başlar. 6-13 yaş arasında distimi belirtileri başlayan çocuklar ileri yaşlarında sıklıkla majör depresyon geçirirler. Uzun yıllar hafif depresyon belirtileri ile gitse de zamanla işlevselliği bozar.

Majör depresyon distimiyle birliktelik gösteren en sık ve önemli psikiyatrik hastalıktır, birliktelik oranı %50’yi bulabilmektedir.

Madde ve ilaç kullanımının neden olduğu duygudurum bozukluğu, yineleyici depresyon, yaygın anksiyete bozukluğu, kişilik bozukluğu, kronik yorgunluk sendromu, dikkat eksikliği bozukluğu ve kronik psikotik bozukluklar distimi ile birlikte bulunabilen ya da distimi ile ayırıcı tanıda karışabilen diğer ruhsal bozukluklardır.

Bazı bedensel hastalıklar da distimi tablosunu ortaya çıkarabilir, o nedenle altta yatan bir organisite olup olmadığı araştırılmalıdır. Hastalık ölçütlerinin hem distimik bozukluk, hem de majör depresif bozukluk ölçütlerini karşıladığı durumlara literatürde çifte depresyon (double depression) adı verilmiştir. Distimi tedavisinde de kişiye özel tedavi planlanmalı, bireysel psikoterapi ve ilişki terapisi tedavi planında yer almalıdır.

DSM-5’teki “Depresif Bozukluklar (Depressive Disorders)” Bölümünün Ağacı

  • Yıkıcı Duygudurumu Düzenleyememe Bozukluğu (Disruptive Mood Regulation Disorder)
  • Majör Depresif Bozukluk (Major Depressive Disorder)
  • Yineleyici Ataklar (Recurrent)
  • Süreğen Depresif Bozukluk (Distimi) (Persistent Depressive Disorder (Dysthymia)
  • Aybaşı (Adet) Öncesi Disfori Bozukluğu (Premenstrual Dysphoric Disorder)
  • Maddenin/İlacın Yol Açtığı Depresif Bozukluk (Substance/Medication-Induced Depressive Disorder)
  • Başka Bir Tıbbi Duruma Bağlı Depresif Bozukluk (Depressive Disorder Due to Another Medical Condition)
  • Belirlenmemiş Depresif Bozukluk (Unspecified Depressive Disorder)